Nu de herfst dichterbij komt, ontstaat snel de neiging om de complete border op te ruimen. Toch vertelt de toestand van een plant vaak meer dan de kalender. Je kunt vaste planten grofweg in drie groepen verdelen: ✂️ DUIDELIJK AFGESTORVEN OF AANGETAST Geel, bruin, rottend of zwaar gevlekt materiaal mag worden verwijderd. Bij een kruidachtige pioenroos kun je volledig afgestorven stengels tot bij de basis terugnemen. Voer opvallend ziek blad bij voorkeur af. 🌿 NOG GROEN EN GEZOND Laat gezond groen blad voorlopig staan. De plant gebruikt dit nog om reserves op te bouwen. Dat geldt bijvoorbeeld voor een pioenroos die eind september nog grotendeels groen is. 🌾 STEVIG EN WAARDEVOL Zaadhoofden van Sedum en zonnehoed en de halmen van siergrassen kunnen de hele winter structuur geven. Ook insecten en vogels profiteren daarvan. Bloeiende herfstasters laat je uiteraard staan; na de warme zomer worden momenteel zelfs extra generaties vlinders waargenomen. Penstemon snoeien we nu niet laag af. De bestaande stengels kunnen het hart later enige bescherming geven. Bij lavendel mogen alleen de uitgebloeide bloemen eruit, net boven het groen. Wil je deze week vaste planten delen? Ooievaarsbek, daglelie en Salvia zijn mogelijke kandidaten. Geef de nieuwe plantdelen goed water, want na woensdag wordt weinig regen verwacht. Twijfel je wat bij jouw plant weg mag? Plaats een foto van de hele plant én een close-up van het blad.

September kan nog een geschikt moment zijn voor een laatste vormcorrectie van laurierkers. Toch is het niet altijd nodig om de complete haag opnieuw met de heggenschaar te knippen. Laurierkers heeft grote bladeren. Een heggenschaar snijdt daardoor niet alleen takken, maar ook veel bladeren doormidden. Die snijranden worden later vaak bruin. Dat is meestal vooral een schoonheidsprobleem, maar het kan de haag tijdelijk rommelig laten ogen. Voor een beperkte correctie werkt een snoeischaar vaak netter: ✂️ Zoek de scheut die buiten de gewenste vorm groeit. 🌿 Volg hem een stukje terug de struik in. ✂️ Knip hem boven een zijtak of gezonde bladstand af. Zo verdwijnt de uitstekende tak zonder dat je overal halve bladeren achterlaat. Bij een grote, lange haag kan een heggenschaar praktisch blijven; het is dus geen vaste wet dat alles met de snoeischaar moet. Twijfel je over de snoei van jouw laurierkers? Plaats een foto van de hele haag én een close-up van het beschadigde blad.

Begin september is een goed moment om een zomerframboos op te schonen, maar alleen wanneer je zeker weet dat het geen herfstframboos is. Een zomerframboos draagt zijn vruchten aan stengels die het jaar ervoor zijn gegroeid. Na de oogst zijn deze takken klaar. Je herkent ze vaak aan de zijtakjes waaraan de vruchten hebben gezeten en aan hun wat oudere, minder frisse uitstraling. ✂️ Knip de afgedragen stengels bij de grond weg. 🌿 Laat een aantal stevige jonge scheuten staan. Deze dragen volgend jaar de frambozen. 🪢 Bind de jonge scheuten luchtig aan, zodat ze bij harde wind niet door elkaar slaan of knakken. Verwijder ook dunne en zwakke scheuten wanneer de plant erg dicht staat. Je hoeft daarbij niet krampachtig een exact aantal takken aan te houden; kijk vooral naar de ruimte, groeikracht en luchtigheid van de plant. Een herfstframboos werkt anders. Die draagt op de scheuten die hetzelfde jaar zijn gegroeid en wordt doorgaans pas later volledig teruggeknipt. Kijk dus niet alleen naar de maand, maar vooral naar het type framboos en de tak waaraan de vruchten zaten. Twijfel je welke framboos je hebt? Plaats dan een foto van de hele plant én een close-up van een oude en een jonge stengel.

Deze week begint met stevige onweersbuien, windstoten en plaatselijk veel regen. Voordat je gaat snoeien, is het daarom verstandig om eerst klimmers, jonge bomen en hoge vaste planten te controleren. Na de buien kun je drie verschillende situaties aantreffen: 🌿 Een scheut is alleen omgebogen. Ondersteun hem en geef hem tijd om te herstellen. 🌿 Een tak is duidelijk geknakt of ingescheurd. Neem hem netjes terug tot een gezonde zijscheut of tot de plek waar hij uit de plant komt. 🌿 Er hangt een grote, zware tak los. Blijf daaronder vandaan en schakel bij twijfel iemand met de juiste kennis en materialen in. Dinsdag lijkt de beste dag voor normaal snoeiwerk. Lange groene uitlopers van blauwe regen mogen nog terug tot ongeveer vijf à zes bladeren vanaf het oudere hout. Bij lavendel haal je alleen de uitgebloeide bloemen eruit, net boven het groen. Uitgebloeide bloemen van vlinderstruik en doorbloeiende rozen mogen eveneens worden verwijderd. Boerenhortensia’s en bolhortensia’s snoeien we nu niet hard terug. De takken die er staan, kunnen belangrijk zijn voor de bloei van volgend jaar. Ook bij een bruine buxus is het belangrijk om eerst te kijken: spinsel en vraat wijzen eerder op buxusmot, terwijl zwarte streepjes en bladval beter bij buxusschimmel passen. Twijfel je na de buien over een beschadigde plant? Plaats hieronder een foto van de hele plant én een close-up van de tak.